အရြယ္မေရာက္မီ စစ္မႈထမ္းေဆာင္ေနသူ ကေလးသူငယ္ႏွင့္ လူငယ္ (၇၅)ဦးအား ျမန္မာ့တပ္မေတာ္မွ ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ျပဳ

ရန္ကုန္၊ ၂၀၁၈ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လ (၃၁)ရက္ – ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွ တပ္မေတာ္တြင္ အရြယ္မတိုင္မီ စစ္မႈ ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ ကေလးသူငယ္ (၇၅)ဦးအား ယေန႔ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ ျပဳလိုက္သည္။ ယခု ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ျပဳျခင္းသည္ ၂၀၁၈ခုႏွစ္အတြင္း ပထမဦးဆံုးအၾကိမ္ျဖစ္ျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ ကိုက္ညီကာ ကေလးသူငယ္မ်ားအား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးသည္ အေရးၾကီးေၾကာင္း ထင္ရွားေစပါသည္။

၂၀၁၂ခုႏွစ္၊ ဇြန္လတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရမွ ကုလသမဂၢႏွင့္အတူ ပူးတြဲ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈစီမံခ်က္ (Joint Action Plan)ကို စတင္ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးသည့္ အခ်ိန္မွ ယေန႔အထိ ကေလးသူငယ္ႏွင့္ လူငယ္စုစုေပါင္း (၉၂၄)ဦးကို တပ္မေတာ္က ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ ျပဳခဲ့ျပီးျဖစ္သည္။ ယခုႏႈတ္ထြက္ခြင့္ျပဳျခင္းကို ‘ကေလးသူငယ္မ်ားအား တပ္မေတာ္အတြင္း ဝင္ေရာက္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေစျခင္းနဲ႔ အသံုးျပဳျခင္းမွ တားဆီးရပ္တန္႔သြားဖို႔ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရ၏ ၾကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္မႈ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အျပဳသေဘာ ေဆာင္သည့္ တိုးတက္မႈ ေနာက္တစ္ခု’ အျဖစ္ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ ႀကီးေလးေသာခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအား ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးႏွင့္ အစီရင္ခံတင္ျပေရး ႏိုင္ငံအလိုက္ အထူးတာ၀န္အဖြဲ႕(CTFMR)၏ ပူးတြဲဥကၠဌမ်ား ျဖစ္သည့္   ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ ဌာေနညႇိႏႈိင္းေရးမွဴး Knut Ostbyႏွင့္ ယူနီဆက္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဌာေနကုိယ္စားလွယ္ June Kunugiတို႔က ဝမ္းေျမာက္စြာ ၾကိဳဆိုလိုက္ၾကသည္။

ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ရရွိသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ားႏွင့္ လူငယ္မ်ားသည္ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရး အစီအစဥ္မ်ားတြင္ ပါဝင္သြားမည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ သာမန္အရပ္သားဘဝကို ျပန္လည္ေရာက္ရွိႏိုင္မည္ျဖစ္ကာ ၎တို႔ကိုယ္တိုင္ ဖြံံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈမ်ားအတြက္သာမက ႏိုင္ငံသားေကာင္းမ်ားအျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိျပီး အဓြန္႔ရွည္ရန္ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ ပါဝင္ပံ့ပိုးေပးႏိုင္မွာပဲ ျဖစ္ပါသည္။

ဗဟိုထိန္းခ်ဳပ္စနစ္ျဖင့္ တပ္မေတာ္စစ္သားစုေဆာင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားအတြင္း အသက္စိစစ္ေရး လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားအား တြန္းအားေပး လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားအတြက္ CTFMR က ခ်ီးက်ဴးလုိက္ရျပီး ယခုကဲ့သို႔ အေရးပါသည့္ ကာကြယ္တားဆီးေရးနည္းစနစ္ကို ေနာင္တြင္လည္း ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားႏိုင္ရန္ တိုက္တြန္း လိုက္ရသည္။ ပူးတြဲလုပ္ငန္းစီမံခ်က္ကို သေဘာတူလက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့သည့္ အခ်ိန္မွစ၍ ၂၀၁၅ခုႏွစ္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡတြင္ ပါဝင္ပက္သက္ေနသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ေနာက္ဆက္တြဲ အေၿခၿပစာခ်ဳပ္အား လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္း (အတည္ျပဳ ေရးထိုးရန္က်န္ရွိ)၊ႏွင့္ ၂၀၁၇ခုႏွစ္တြင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ ကေလးသူငယ္မ်ားအား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္နိုင္ေရး ပဲရစ္ကတိကဝတ္ႏွင့္ က်င့္ဝတ္မ်ားအား လက္မွတ္ေရးထိုးျခင္းစသည့္ အေရးၾကီးလုပ္ေဆာင္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ျပီး ျဖစ္သည္။

ျပည္ေထာင္စု ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ(၂၁ရာစုပင္လံု) တတိယအၾကိမ္ အစည္းအေဝးတြင္ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ၾကီးေလးေသာခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအား တားဆီးကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းသည္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အတြင္း အေရးပါသည့္က႑တခုအျဖစ္ ပါဝင္ေၾကာင္းကို ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ သေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ႏွင့္အညီ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား ခိုင္မာေစရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား၊ ၾကီးေလးေသာခ်ိဳးေဖာက္မႈအခ်က္ ေျခာက္ရပ္အား ဖယ္ရွားရွင္းလင္းသြားရန္လုပ္ငန္းမ်ားအား ကတိကဝတ္ျပဳျခင္းအားျဖင့္ မီးေမာင္းထိုးျပလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ကေလးသူယ္မ်ားအား တပ္မေတာ္အတြင္း တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေစျခင္းႏွင့္ အသံုးျပဳျခင္းတို႔မွ တားဆီး ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္မ်ားအား စနစ္က်စြာေရရွည္လုပ္ေဆာင္သြားႏို္င္ရန္ CTFMRသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရႏွင့္အတူ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္သည္။ လုပ္ေဆာင္ရန္ က်န္ရွိေနသည့္ လုပ္ငန္းနည္းစနစ္မ်ားအတြက္ မူေဘာင္မ်ားခိုင္မာေစရန္ လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ အခြင့္အလမ္းသစ္မ်ား ျဖစ္သည့္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရး ဥပေဒျပဌာန္းျခင္း၊ အသက္အရြယ္ တိက်စြာသိရွိႏိုင္ရန္ လံုေလာက္သည့္ အေထာက္အထား အခ်က္အလက္မ်ားမရွိသည့္ ကေလးငယ္မ်ားအား “benefit of the doubt” – “သံသယအက်ိဳးခံစားခြင့္” စနစ္ျဖင့္ စနစ္တက် ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ခြင့္တို႔ပါဝင္သည္။

ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ ကေလးသူငယ္ႏွင့္လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡဆိုင္ရာ အထူး ကိုယ္စားလွယ္ Ms Virginia Gamba၏ ၂၀၁၈ခုႏွစ္၊ ေမလ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္ခဲ့သည့္ ခရီးစဥ္တြင္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရဝန္ၾကီးဌာနမ်ား၊ တပ္မေတာ္အရာရွိၾကီးမ်ားႏွင့္ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ စာရင္း၌ ပါဝင္ေနသည့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ သံုးဖြဲ႔မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့သည္။  အသက္မျပည့္မီ စုေဆာင္းတာဝန္ေစခိုင္းမႈမ်ားႏွင့္ ကေလးသူငယ္မ်ားအား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ပိုမို ခိုင္မာလာေစရန္ CTFMRမွ ယင္းစာရင္းထဲတြင္ ပါဝင္ေနသည့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ခုႏွစ္ဖြဲ႔ျဖင့္ ပူးေပါင္း ကတိကဝတ္ျပဳမႈ လုပ္ေဆာင္ေနမႈမ်ားအေၾကာင္းကို သူမအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရအား တင္ျပခဲ့သည္။ ကေလးသူငယ္မ်ားအား သက္ျဖတ္မႈ၊ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ၊ အဓမၼက်င့္ၾကံမႈႏွင့္ အျခား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ေတြ႔ရွိရျခင္းေၾကာင့္ ယင္းစာရင္းထဲတြင္ ပါဝင္ေနေသးသည့္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားဆုိ္င္ရာ ၾကီးေလးေသာခ်ိဳးေဖာက္မ်ား ေပၚထြက္ လာေနေသးမႈမ်ားေၾကာင့္ လြန္စြာ စိုးရိမ္ပူပန္မိေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအား ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနျဖင့္ တုန္႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ရန္ နည္းစနစ္မ်ားအား စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္သြားရန္ CTFMR မွ တိုက္တြန္းလိုက္ရျပီး ၎အေနျဖင့္လည္း အစိုးရအား ယင္းလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ဆက္လက္ပံ့ပိုးကူညီသြားမည္ဟု ကတိျပဳေၾကာင္း ျပသလိုက္သည္။

CTFMRသည္ လုပ္ငန္းစီမံခ်က္အား ေအာင္ျမင္တည္တံ့စြာျပီးဆံုးသြားႏိုင္ရန္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရႏွင့္အတူ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ တပ္မေတာ္အတြင္း ကေလးသူငယ္မ်ား တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေစမႈမ်ားမွ တားဆီးကာကြယ္သြားရန္လည္း လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုက္သည္။

ေနာက္ခံအခ်က္အလက္မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ စာရင္း၌ ပါ၀င္ေနေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ “အရြယ္မေရာက္ေသးသူမ်ား စုေဆာင္းျခင္းႏွင့္ အသံုးျပဳျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား” –

၁.       ဒီေကဘီေအ  Democratic Karen Benevolent Army (DKBA)

၂.       ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးတပ္ဖြဲ ႔ Kachin Independence Army (KIA)

၃.       ကရင္အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္ဖြဲ ႔ Karen National Liberation Army (KNLA)

၄.       ကရင္အမ်ိဳးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္ဖြဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီ Karen National Liberation Army Peace Council

၅.       ကရင္နီတပ္ဖြဲ႔ Karenni Army (KA)

၆.       ႐ွမ္းျပည္နယ္ တပ္ဖြဲ႕ ေတာင္ပိုင္း Shan State Army South (SSA-S)

၇.       ”ဝ” ျပည္နယ္ ညီၫြတ္ေရး တပ္ဖြဲ႔ United Wa State Army (UWSA)

CTFMR ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေနာက္ခံအခ်က္အလက္

လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ၌ ပါ၀င္ေသာအဖြဲ႕အစည္း (တပ္မေတာ္ ႏွင့္/သို႕မဟုတ္ လက္နက္ကိုင္ အုပ္စုမ်ား) က ကေလးသူငယ္မ်ားအေပၚ ႀကီးေလးေသာခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား က်ဴးလြန္သည္ဟု စစ္ေဆး အတည္ျပဳၿပီး သက္ေသအေထာက္အထား ေတြ႕႐ွိရေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ကုလသမဂၢက ဦးေဆာင္ေသာ CTFMR တည္ေထာင္ရန္ ကုလသမဂၢႏွင့္ အျခား ကေလးသူငယ္ကာကြယ္ေစာင့္ေ႐ွာက္ေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအား ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ ၁၆၁၂အရခြင့္ျပဳထားပါသည္။ CTFMR ၏ တာ၀န္မွာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးႏွင့္ အစီရင္ခံတင္ျပေရးအစီအမံ(MRM) တည္ေထာင္ရန္ျဖစ္ပါသည္။ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡတြင္ ကေလးသူငယ္မ်ားအား တပ္သားအျဖစ္စုေဆာင္းျခင္းႏွင့္ အသံုးျပဳျခင္း အပါအ၀င္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ား ႀကီးေလးေသာခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအား မွတ္တမ္းျပဳစုျခင္း၊ စစ္ေဆး အတည္ျပဳျခင္းႏွင့္ လံုျခံဳေရးေကာင္စီသို႔ အစီရင္ခံတင္ျပျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ပါသည္။

လံုျခံဳေရးေကာင္စီသို႔ အစီရင္ခံတင္ျပသည့္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားဆုိင္ရာ ႀကီးေလးေသာ ခ်ိဳးေဖာက္မႈ (၆) ရပ္ –

  • ကေလးသူငယ္မ်ားကို ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း (သို႔) သတ္ျဖတ္ျခင္း
  • လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ ကေလးသူငယ္မ်ားကို တပ္သားအျဖစ္ ေခၚယူစုေဆာင္း အသံုးျပဳျခင္း
  • စာသင္ေက်ာင္း (သို႕) ေဆးရုံမ်ားကို တိုက္ခိုက္ျခင္း
  • အတင္းအဓမၼျပဳက်င့္ျခင္း (သို႔) လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအၾကမ္းဖက္ျခင္း
  • ကေလးသူငယ္မ်ားအား ျပန္ေပးစြဲျခင္း
  • ကေလးသူငယ္မ်ားအတြက္ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီမ်ားမေရာက္ရွိေအာင္ တားဆီးျခင္း တို႔ျဖစ္သည္။

CTFMRမွ ႀကီးေလးသည့္ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ညႇိႏိႈင္းေပါင္းစပ္လ်က္ တံု႔ျပန္ရန္လည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ အပ္ႏွင္းျခင္း ခံထားရပါသည္။ CTFMR ကို ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂၀၀၇ခုႏွစ္က တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢဌာေနညွိႏႈိင္းေရးမွဴးႏွင့္ ယူနီဆက္ျမန္မာ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္တို႔က ပူးတြဲဥကၠဌမ်ားအျဖစ္ တာ၀န္ယူေဆာင္႐ြက္လွ်က္ရွိသည္။ CTFMR အဖြဲ႕တြင္ ကုလအဖြဲ႔မ်ားျဖစ္သည့္ UN RCO, UNICEF, ILO, UNFPA, UNHCR, UNOCHA, ႏွင့္ WFP စသည့္အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ World Vision၊ Save the Children တို႔ ပါ၀င္ပါသည္။

အေရးေပၚဆက္သြယ္ရန္လိုင္း

၂၀၁၃ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလတြင္ ယူနီဆက္အေနျဖင့္ တပ္မေတာ္တြင္ကေလးသူငယ္မ်ားကို တပ္သားအျဖစ္ ေခၚယူစုေဆာင္း အသံုးျပဳျခင္းကို အဆံုးသတ္ေရးအတြက္ ၎တို႔၏ တာ၀န္ယူမႈကို ျပည္သူလူထုအၾကား အသိတရား ႏႈိးေဆာ္ေပးရန္အတြက္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔လႈပ္ရွားမႈတစ္ရပ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရကို ကူညီေထာက္ပံ့ေပးခဲ့သည္။ အဆိုပါလႈပ္ရွားမႈ၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအားျဖင့္ CTFMRအဖြဲ႕ကိုယ္စား ယူနီဆက္ႏွင့္ World Vision တို႔က ကေလးသူငယ္မ်ားကို တပ္မေတာ္မွ တပ္သားအျဖစ္ ေခၚယူစုေဆာင္းသည့္ မသကၤာဖြယ္ကိစၥရပ္မ်ား ေတြ႕ျမင္ရပါက မည္သူမဆို ဆက္သြယ္အေၾကာင္းၾကား သတင္းပို႔ႏိုင္မည့္ အေရးေပၚဆက္သြယ္ေခၚယူ အေၾကာင္းၾကားႏိုင္မည့္ ဖုန္းလိုင္း ႏွစ္လိုင္း (၀၉-၄၂၁၁၆၆၇၀၁ ႏွင့္ ၀၉-၄၂၁၁၆၆၇၀၂) ကို တပ္ဆင္ေပးႏိုင္ခဲ့သည္။

ပိုမိုသိရွိလိုပါက ေအာက္ပါအတိုင္း ဆက္သြယ္ႏိုင္ပါသည္ –

Frehiwot Yilma, Communication Specialist, Advocacy, Partnerships and Communication Section, UNICEF Myanmar, fyilma@unicef.org

 Stanislav Saling, Spokesperson & Strategic Communications Specialist, Office of the Resident and Humanitarian Coordinator, United Nations in Myanmar, Stanislav.saling@one.un.org

[1] ၂၀၁၂ခုႏွစ္၊ ဇြန္လမွ လုပ္ငန္းစီမံခ်က္အရ ႏုတ္ထြက္ခြင့္ျပဳခဲ့ေသာ ငယ္႐ြယ္သူအားလံုးမွာ တပ္မေတာ္က တပ္သားအျဖစ္ စုေဆာင္းခဲ့ခ်ိန္တြင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ေသးပါ။